Poradnik - Jak malować ule
Poradnik - Jak malować ule  pixabay.com

Malowanie uli to dobry sposób na ochronę powierzchni drewnianych przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych. Niczym nie zabezpieczone drewno szybciej znacznie szybciej ulega uszkodzeniom niż drewno odpowiednio zaimpregnowane.

Malowanie uli – Od czego zacząć?

Jak prawie każdy inny aspekt związany z pszczelarstwem, malowanie uli wymaga wcześniejszego zapoznania się z tematem. W internecie można znaleźć wiele różnych opinii dotyczących zabezpieczania uli drewnianych lub styropianowych, ale nie warto korzystać z każdej rady przeczytanej w sieci. W tym artykule postaram się napisać czym i jak najlepiej konserwować ule w sposób jak najbezpieczniejszy dla pszczół.

Po pierwsze powinniśmy zapoznać się ze składem chemicznym farb dostępnych w sklepach i marketach budowlanych. Upewnij się, że wybierasz farbę, która nie zaszkodzi twoim pszczołom. Najlepiej szukaj farb lateksowych na bazie wody przeznaczonych do użytku zewnętrznego o niskim poziomie LZO – czyli lotnych związków organicznych.

Czym są Lotne Związki Organiczne?

LZO (Lotne Związki Organiczne) to substancje chemiczne, które wyparowują z farby podczas jej schnięcia i utwardzania się.

Poziom lotnych związków organicznych jest mierzony w gramach na litr i powinien być zaznaczony na etykiecie.


Tabela lotnych związków organicznych
Tabela lotnych związków organicznych  noxan.pl

Żeby farby były bezpieczne dla pszczół staraj się wybierać takie, w których LZO jest mierzone poniżej 100g/l. W zasadzie każde farby z oznaczeniem 50 lub niższym są prawdopodobnie jeszcze bezpieczniejsze. Niektórzy pszczelarze w ogóle rezygnują z farb na rzecz olejów (pokost lniany) lub bejc.

Jaką farbę wybrać do malowania uli?

Oczywiście nie ma co popadać w paranoje i poświęcać dużą ilość czasu na studiowanie etykiet. Pszczoły równie dobrze mogą czuć się w ulach malowanych farbami z wysokim wskaźnikiem LZO, ale tak pomalowane elementy należy odstawić na kilka dni do przewiewnego pomieszczenia w celu odparowania szkodliwych związków.

Na dzień dzisiejszy istnieją przepisy regulujące maksymalną dopuszczalną ilość LZO zawartych w farbach i lakierach. Obowiązujące Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 8 sierpnia 2016 r (Dz.U. 2016 poz. 1353) definiuje te substancje w następujący sposób: „LZO – rozumie się przez to lotne związki organiczne o początkowej temperaturze wrzenia mniejszej lub równej, 250ºC, mierzonej w warunkach ciśnienia normalnego 101,3 kPa”.

Warto pamiętać również o pigmentach używanych do barwienia. Jeżeli dodamy pigment o wysokiej zawartości LZO to farba może stać się „wysoko emisyjna”.

Przy malowaniu uli warto brać również pod uwagę klimat, w którym mają żyć pszczoły. W krajach, w których temperatury sięgają grubo powyżej 30℃, ule powinny być pomalowane kolorami odbijającymi promienie słoneczne np. biały, jasno niebieski.


Sposób malowania uli drewnianych

Przed naniesieniem farby należy wcześniej odpowiednio przygotować podłoże, w tym celu trzeba zaopatrzyć się w minimum sprzętu potrzebnego do takiego działania.

Pamiętaj nie maluj uli od wewnątrz! (Jedynym środkiem, który można stosować do malowania uli od wewnątrz jest pokost lniany, chociaż i tak nie warto tego robić ponieważ pszczoły same „wysmarują” ściany propolisem)

1. Po pierwsze trzeba przetrzeć powierzchnię papierem ściernym, a następnie dokładnie ją oczyścić z pyłu i zabrudzeń.

2. Teraz na oczyszczone drewno można nakładać środek podkładowy. Do wyboru mamy wiele rodzajów farb podkładowych, różniących się między sobą głównie parametrami funkcjonalnymi. Takie farby stosuje się do konkretnych powierzchni i nakłada się w określonych warunkach, dlatego przed zakupem warto dokładnie zastanowić się jakiego preparatu szukamy. Można wziąć pod uwagę takie produkty jak:

Pokost lniany – jest produktem opartym na naturalnych składnikach, otrzymywanym przez zagęszczenie oleju lnianego z małym dodatkiem substancji przyspieszających wysychanie – sekatywy (sole kwasów kalafonii). Pokost wyróżnia się głębokim wsiąkaniem w drewniane powierzchnie, oprócz tego tworzy hydrofobową powłokę, dzięki której pokost lniany możemy stosować na zewnątrz. W celu lepszego wchłaniania można stosować pokost lniany z rozpuszczalnikiem (może być terpentyna balsamiczna) w stosunku 1:1.

Farba akrylowa, podkładowa do drewna – podkłady akrylowe są produktami rozcieńczanymi w wodzie, po wyschnięciu charakteryzują się powłoką o bardzo dobrej przyczepności, dzięki której farby nawierzchniowe nie łuszczą się i nie odpadają od niej. Dzięki swojej specyfice farba nie wydziela żadnego zapachu, jest bezpieczna dla dzieci i środowiska naturalnego. Podkład ten jest również odporny na zmywanie, przecieranie i promieniowanie UV. Farby akrylowe są również sprzedawane z dodatkami, które zabezpieczają drewno przed pleśnią i grzybami.

Farba podkładowa lateksowa – dużą zaletą tych farb jest całkiem spora elastyczność, jak również zabezpieczenie drewna przed łuszczeniem i pękaniem. Minusem podkładów lateksowych jest słabe krycie plam, dlatego farba nawierzchniowa powinna być dobrze kryjąca.

3. Malowanie farbą nawierzchniową. Tu mamy pełną dowolność wyboru, począwszy od rodzaju farby, a skończywszy na kolorze. Wiele osób maluje swoje ule farbami olejnymi między innymi emalią ftalowo – olejną lub emulsją do zastosowania na zewnątrz. Jest wiele firm oferujących farby nawierzchniowe zewnętrzne, należą do nich: Drewnochron, Śnieżka, Dulux.

Czym malować ule styropianowe i styrodurowe?

Do malowania uli styrodurowych i styropianowych stosuje się tylko i wyłącznie farby wodorozcieńczalne. Nie powinno się wykorzystywać farb zawierających agresywne rozpuszczalniki (np. winylowe, epoksydowe, poliuretanowe), ponieważ rozpuszczą styropian/styrodur. Polecaną farbą jest np. Styrodurex.

Czym malować ule poliuretanowe?

Poliuretan jest materiałem wrażliwym na oddziaływanie promieni UV, to właśnie za sprawą promieni słonecznych ulega utlenieniu. Żeby zahamować degradację taki ul również trzeba pomalować. Poliuretan możemy malować większością dostępnych farb. Jedynym wymogiem podczas malowania jest wcześniejsze odtłuszczenie powierzchni, do tego celu można wykorzystać np. aceton techniczny.

Kolorowe ule nad brzegiem stawu
Kolorowe ule nad brzegiem stawu  pixabay.com

Czy kolor ula ma znaczenie dla pszczół?

Nie, kolor ula nie ma znaczenia. Pszczoły w swoim naturalnym środowisku żyły w pniach drzew, rozpadlinach i innych szczelinach, które w dużej mierze były jednolitego koloru, a do swojego gniazda trafiały (i trafiają nadal) uwzględniając aktualną pozycję słońca i topografię terenu.

#ul #malowanie #konserwacja #impregnacja #ule drewniane #ule poliuretanowe #ule styrodurowe